Het verhaal van Uzair

Profeet Uzair, vrede zij met hem, leefde in een periode van grote beroering voor de Kinderen van Israël – toen oorlogen en verwoesting hun heilige geschriften bijna volledig hadden uitgewist.

Op een dag, tijdens een reis, kwam hij door een stad waarvan de gebouwen volledig waren ingestort…

En hij vroeg zich verwonderd af: “Hoe zal Allah (deze stad) doen herleven na haar vernietiging?” (Koran 2:259).

Op Allah’s bevel nam de Engel des Doods zijn ziel – en een volle eeuw lang bleef hij dood!

Er verstreken honderd jaar…

Toen de Almachtige zijn terugkeer naar het leven beschikte, wekte Allah hem op, en hem werd gevraagd: “Hoe lang heb je hier doorgebracht?” (Koran 2:259).

Zonder te weten hoeveel tijd er was verstreken, schatte Uzair, vrede zij met hem: “Misschien was ik hier een dag of een deel van de dag” (Koran 2:259).

Toen onthulde de engel de verbijsterende waarheid – er waren honderd jaar verstreken!

Een teken dat zichtbaar werd aan zijn eten en drinken, die bewaard waren gebleven en in het geheel niet waren bedorven!

Nog wonderlijker was de aanblik van de botten van zijn ezel… verspreid in het stof.

Voor zijn eigen ogen voegden die botten zich weer samen en werden ze met vlees bekleed – en de ezel kwam weer tot leven!

Daarop verklaarde Uzair vol overtuiging: “(Nu) ben ik vast en zeker overtuigd dat Allah tot alle dingen in staat is” (Koran 2:259).

Toen Uzair, vrede zij met hem, terugkeerde naar zijn eigen gemeenschap, merkte hij dat iedereen ouder en veranderd was… terwijl hij precies dezelfde was gebleven.

De mensen herkenden hem niet en geloofden niet dat hij was wie hij zei te zijn.

Totdat hij een blinde oude vrouw ontmoette – die in haar jeugd zijn dienstmeisje was geweest.

Sceptisch, maar met een verlangen om te geloven, vroeg ze hem Allah te smeken om haar gezichtsvermogen terug te geven… want ze herinnerde zich dat zijn smeekbeden vroeger op bijzondere wijze werden verhoord.

Uzair hief zijn handen op in smeekbede en riep zijn Heer aan – dezelfde Heer die hem had laten sterven, zijn eten een eeuw lang vers had gehouden en de botten van zijn ezel weer had samengevoegd. Hij bad dat haar zicht hersteld zou worden… en Allah verhoorde zijn gebed. Voor het eerst in jaren openden de ogen van de oude vrouw zich voor het daglicht, en ze keek naar het gezicht van Uzair – onveranderd, geen dag ouder geworden – en huilde, terwijl ze tegenover de mensen bevestigde dat dit werkelijk Uzair was.

Het verhaal van de dood en de opwekking van Uzair wordt verteld in één enkel, krachtig vers – Soera Al-Baqarah (2:259) – en toch bevat het een van de meest levendige en tastbare demonstraties van Allah’s macht over leven en dood in de hele Koran. Het is niet alleen het verhaal van een man die sliep en ontwaakte, maar van een man die moest sterven en daarna werd teruggebracht, zodat hij met eigen ogen de werkelijkheid van de wederopstanding kon aanschouwen.

Stel je het tafereel voor dat Uzair aantrof toen hij de verwoeste stad naderde. De gebouwen waren tot stof vergaan, de muren afgebrokkeld en de straten lagen leeg en verlaten. Misschien lagen er botten van de vroegere bewoners verspreid tussen de ruïnes. Het was een beeld van totale verwoesting – een plek waar ooit leven bloeide, nu tot niets teruggebracht. En op dat moment van bezinning rees er een vraag op in het hart van Uzair: “Hoe zal Allah (deze stad) doen herleven na haar vernietiging?” (Koran 2:259). Het was geen vraag uit ongeloof, maar uit verwondering – het soort verwondering dat ontstaat wanneer het menselijk verstand de oneindige macht van zijn Schepper probeert te bevatten.

Allah antwoordde niet alleen met woorden. Hij beantwoordde de vraag van Uzair met een ervaring die hij zelf moest doormaken. “Daarop liet Allah hem sterven voor honderd jaar, waarna Hij hem deed herleven” (Koran 2:259). Toen Uzair ontwaakte, had hij geen besef van de eeuw die voorbij was gegaan. De tijd, die het hele menselijke bestaan beheerst, was voor hem volledig stilgezet. Het voelde alsof hij alleen een kort dutje had gedaan – “een dag of een deel van de dag” (Koran 2:259) – terwijl de wereld om hem heen onherkenbaar was veranderd.

Daarna vestigde de engel de aandacht van Uzair op de twee tekenen die voor hem lagen. Eerst zijn eten en drinken – die volkomen vers en onbedorven waren gebleven, ondanks het verstrijken van honderd volle jaren. Brood dat tot stof had moeten vergaan, fruit dat al tientallen jaren eerder had moeten rotten – alles door de wil van Allah bewaard, alsof het de tijd zelf verboden was ze aan te raken. Dit was een teken dat Allah’s bewaring niet gebonden is aan natuurwetten; Hij houdt in stand wat Hij wil, zo lang als Hij wil.

Toen zei de engel: “En kijk naar je ezel” (Koran 2:259). Uzair draaide zich om en zag de resten van zijn dier – door de zon gebleekte botten, verspreid over de grond, ontdaan van elk spoor van vlees en pezen. Honderd jaar verval hadden het levende wezen teruggebracht tot niets meer dan losse stukken geraamte. Maar terwijl Uzair toekeek, begon er iets buitengewoons te gebeuren. De botten kwamen in beweging – ze trokken naar elkaar toe, verbonden zich opnieuw, gewricht in gewricht met volmaakte precisie. Daarna vormden zich spieren over het geraamte, gevolgd door vlees, toen huid, toen vacht – totdat de ezel levend en heel voor hem stond, precies zoals hij een eeuw eerder was geweest.

“En zo hebben Wij van jou een teken (van de heropstanding) gemaakt voor de mensen” (Koran 2:259) – dit was geen wonder voor hem alleen. De opwekking van Uzair was bedoeld om te worden gezien, onthouden en doorgegeven, als bewijs van wat de hele schepping op de Dag des Oordeels te wachten staat. Als Allah één man en één ezel na honderd jaar weer tot leven kan brengen, dan is het voor Hem nog eenvoudiger om op de Dag der Opstanding de hele mensheid uit het stof terug te brengen.

Toen hij deze tekenen zag, verklaarde Uzair met absolute zekerheid: “(Nu) ben ik vast en zeker overtuigd dat Allah tot alle dingen in staat is” (Koran 2:259). Zijn vraag was beantwoord – niet door argumenten of discussie, maar door eigen ervaring. Hij had de dood geproefd, was door de tijd heen bewaard en had de opwekking met eigen ogen gezien. Er bleef geen ruimte voor twijfel.

De terugkeer van Uzair naar zijn gemeenschap was op zichzelf een wonder. Hij ontdekte dat de stad – dezelfde stad die hij in puin had gezien – was herbouwd en weer bewoond werd. Er woonde een nieuwe generatie: de kleinkinderen en achterkleinkinderen van de mensen die hij had gekend. Zelf was hij geen dag ouder geworden, terwijl iedereen die hij had gekend gestorven was of onherkenbaar oud was geworden. Het contrast tussen zijn onveranderde verschijning en de veranderde wereld om hem heen was het levende bewijs van zijn verhaal.

De geleerden van de tafsier hebben diepe lessen getrokken uit de specifieke details die Allah in dit vers heeft opgenomen. Het bewaarde eten liet zien dat Allah het natuurlijke proces van bederf naar Zijn wil kan stilzetten. De vergane ezel liet zien dat Allah het verval volgens Zijn besluit laat voortgaan. En het samenvoegen van de ezel liet zien dat Allah elk proces kan omkeren, hoe volledig de verwoesting ook is. Samen ondervangen deze drie tekenen elk denkbaar bezwaar dat een twijfelaar tegen de mogelijkheid van de wederopstanding zou kunnen inbrengen.

Dit verhaal heeft ook thematische verbanden met andere verhalen over de wederopstanding in de Koran. Profeet Ibrahim (vrede zij met hem) vroeg Allah hem te tonen hoe Hij de doden tot leven wekt, en kreeg de opdracht vogels in stukken te snijden en die over bergtoppen te verspreiden (Koran 2:260). De Mensen van de Grot sliepen meer dan 300 jaar en ontwaakten in de veronderstelling dat er maar een dag voorbij was. Elk van deze verhalen benadert dezelfde fundamentele waarheid vanuit een andere hoek: de wederopstanding is geen metafoor – het is een werkelijkheid die Allah door de geschiedenis heen keer op keer heeft laten zien. Ontdek meer van deze diepzinnige verhalen tussen de verhalen uit de Koran.